كه خدا مىداند ] برايش فرصت داده شد با اينكه او دشمن خدا و فرزندان آدم مىباشد و از خصومتش دست بر نمىدارد و در تمام وجود انسان حتى در رگهايش قدرت نفوذ دارد و كار عمده‌اش وسوسه كردن و هوس‌ها را تحريك نمودن و در مجموع گمراه ساختن انسانست حالا اين همه قدرت و توانائى و فرصت را خداوند به او داده است با يقين به اينكه كارهاى پروردگار هميشه به خير و صلاح انسان مىباشد در اين صورت دو سؤال مهم مطرح مىشود : 1 - دعاى موجود شرورى مانند شيطان ، چگونه مستجاب مىشود ؟ 2 - اين همه قدرت و فرصت دادن به او چه حكمتى دارد ؟ اولًا : مستجاب شدن دعاى او به معناى خوشنودى خداوند از او نيست بلكه وسعت رحمت و عظمت الهى را نشان مىدهد كه شيطان هم با آن شرارتش به آن روى مىآورد و به خواسته‌اش مىرسد پس اگر انسان‌ها هم اگرچه گناهكار باشند به درگاهش روى آورند نا اميد نخواهند شد و دست خالى بر نمىگردند . ثانياً : اين استجابت دعاى او نيست بلكه خداوند ، مقدراتش را روشن كرده است . ثالثاً : در هيچ موردى سياست و تدبير الهى به خواسته‌هاى بندگانش وابستگى ندارد بلكه او بر طبق مصالح و حكمتى كه خود در نظر گرفته ، اراده خود را پيش مىبرد و چنانچه در ادعيه قبلى آمده بود ، [ يا مَنْ لا تُبَدّلُ حِكْمَتَهُ الْوَسائِل ] اى آن كه وسيله‌ها مانند دعا صدقات ، توسل ، و . . . حكمتش را تغيير نمىدهد ، بنابراين دعا خودش عمل بسيار بزرگ ، و مغز عبادت است و خداى متعال بندگانش را مأمور ساخته كه از دعا غفلت نكنند ، و در استجابت آن الزامى نيست كه بايد خواسته انسان تحقق يابد بلكه به اراده خدا مربوط است اگر مصلحت بداند مستجاب مىكند ولى به خود داعى پاداشى به خاطر دعا كردنش داده مىشود به شرط اينكه مؤمن باشد پس تقاضاى شيطان از عنوان دعا خارج است . پاسخ دوم : اين همه قدرت براى شيطان و اصلًا آفرينش او در جهت روشن